ضرورت تعامل متافیزیک و علوم

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

مقاله ی حاضر تأملی در تعامل متافیزیک و علوم است. با نظر به اینکه در دوره ی سنتی 3 متافیزیک و
علوم، که مثال آن در نظام متافیزیکی و علم ارسطویی فعلیت داشت، در تعامل بودند. اما این تعامل
در دوره ی جدید 4 و با ظهور انقلاب علمی خاصه علم کلاسیک سده ی هفدهم و ه ج دهم آرام آرام
سست شد. در سده ی نوزدهم با ظهور فلسفه تحصلی 5 متافیزیک معناداری 6 خود را از دست داد و
تعاطی بدان خارج از حوزه ی شناخت 7 و در قلمرو سلایق، امیال و عواطف قرارگرفت . در سده ی
بیستم نیز فلسفهها و نظا مهای متافیزیکی در معنای سنتی خود از هدایت علوم بازماندند و با طرح
مسائل فنی در حوز هی زبان و منطق گونهای استقلال از علوم بدست آوردند. گرچه این استقلال از
متافیزیک و فلسفه در مقابل علم – فن 8 حمایت کرد اما در این میان متافیزیک نقش اصلی دیگر
خود یعنی طرح معقولیت 9 در حوزه علوم را نیز از دست داد. گفتار حاضر بعد از مقدمه ای کوتاه به
تبیین مسأله میپردازد و تذکر به تعاطی بدین مقوله را نه یک مسأله فنی آکادمیکی بلکه مسأله ای
مربوط به حیات انسان میداند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

The Necessity of Interaction Between Metaphysics and Sciences

چکیده [English]

This paper is a reflection on the interaction between metaphysics and
science that has been existed since the pre-modern epoch, an example
of which was actualized in Aristotle's system of metaphysics and
science. Yet, this interaction was gradually undermined by the advent
of scientific revolution especially the classic period of science in the
17th and 18th century in modern epoch. In the 19th century, the
appearances of positivism caused metaphysics lose its meaningfulness
and laid it aside from the realm of episteme and then put it in the sphere
of tastes, emotions and passions. In the 20th century, philosophies and
metaphysical systems, in the common sense, failed to direct sciences
and claimed a sort of independence from sciences through raising
technical problems in fields of language and logic.
However, this independence supported metaphysics and philosophy
versus techno-science, in the meanwhile metaphysics lost another main
role, the raising rationality in the field of sciences. This article explains
this problem after a brief introduction and argues that pursuit of this
issue is not a technical-academic problem but a matter of human life.

کلیدواژه‌ها [English]

  • metaphysics
  • sciences
  • interaction
  • diremption
  • rationality