متافیزیک درحکمت دائویی و کنفوسیوسی

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسنده

ندارد

چکیده

ساختار فکری دو مکتب کنفوسیوسی و دائویی مشابه است؛ بدین معنا که هیچ یک از آن دو نه در پی وضع
قواعد فلسفی - منطقی و اصول اعتقادی جزم آور بوده اند، و نه به مسائل انتزاعی و معقولات ثانوی و کلّیّات
عقلی پرداخته اند؛ بلکه توجّه هر دو به امور محسوس و جاری در زندگی و هر آنچه که قابل تجربه برای انسان
می باشد، بوده است. به همین جهت مفهوم "متافیزیک" نیز در چین کمی متفاوت است از آنچه که در فلسفه
یونان باستان و سپس در عالم اسلامی شاهد آن هستیم. از مهمترین موضوعات متافیزیک، تبیین حقیقت غایی
است که در بیشتر موارد دارای نوعی تقدّس برای انسان ها میِباشد . دو مفهومی که از این نظر در این دو
مکتب قابل بررسی هستند عبارتند از تی ین یا آسمان و دائو. هردو مکتب به تثلیث آسمان، زمین و انسان
توجّه داشته اند و بر ایجاد نوعی سازگاری و توازن میان این سه وجه تأکید دارند. امّا وجه تمایز آن دو بیشتر
در نحوهیِ تفسیرشان از دائوست. کنفوسیوس به کمال اخلاقی انسان ها و حسن نظام اجتماعی نظر داشت و
دائو را نیز در بطن سنّت و جامعه می شناخت. حال آن که در مکتب دائویی، دائو محور تفسیر هر چیز و
حقیقتی ماورائی است که انسان باید جریان موزون آن را بپذیرد و خود را با آن هماهنگ کند . در نتیجه،
سعادت انسان نه در جامعه بلکه در طبیعت معنا می یابد. طبیعت، در تفکّر چین هم پدیده های مادّی و هم
امور غیر مادّی را در دو ساحت انسان و آسمان فرا می گیرد. در نهایت آن که می توان مکتب کنفوسیوسی را
نوعی انسان مداری دانست که اگر به مسائل متافیزیکی توجه م یکرد، به جهت تأثیر آنها بر انسان و جامعه
انسانی بوده است و مکتب دائویی را نوعی طبیع تگرایی می توان خواند که دارای رویکرد متافیزیکی است و
نگرش انسان را به ماوراء محسوسات و ظواهر فرا می خواند

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Metaphysics in Daoism and Confucianism

چکیده [English]

The structure of Daoism is similar to that of Confucianism: both express
a this-worldly concern for the concrete details of experimental existence
and tangible phenomena for men rather than pursuing abstractions and
ideals, or setting up the logical and philosophical rules or dogmatic
principles. Because of this fact, metaphysics in China is different from
what was discussed in Greeck or Islamic philosophy. Explanation of
Ultimate Reality, including kind of sacredness, is one of the most
significant problems of ancient chinese metaphysics. In Daoism and
Confucianism, two concepts can be considered from this point of view:
Tian or Heaven and Dao. Both Daoism and Confucianism conceive the
world as the trinity of heaven, earth, and man, emphasizing the
constitution of harmony and consistency between them. However, there
exist serious distinctions especially in their interpretation of Dao.
Confucius intended moral perfection and improvement of social system
and recognized Dao in depth of tradition and society; while in Daoism,
Dao is the axis of everything and the mere Truth or standard man should
accept its harmonious flow and conform himself with it. As a result, man's
felicity is perceived in nature not in society. In China, nature has a wide
meaning, ranging from material phenomena to non-material ones in both
regions of heaven and human beings. Finally, Confucianism can be
understood as a Humanistic school that pays attention to metaphysics just
for its influence on human being, and Daoism as a Naturalistic one invites
human being to discover the rules of sensible nature by a metaphysical
approach

کلیدواژه‌ها [English]

  • metaphysics
  • Confucius
  • Confucianism
  • Dao
  • Daoism
  • Tian (Heaven)
  • Nature
  • society